DYNIA, KRÓLOWA JESIENI

GRECY NAZWALI JĄ PEPON, CZYLI „GOTOWANA NA SŁOŃCU”, FRANCUZI POTRION, CZYLI  „DUŻY GRZYB”. W POLSCE NAZYWANO JĄ W DWOJAKI SPOSÓB: NA ŚLĄSKU PRZYJĘŁA SIĘ I FUNKCJONUJE DO DZIŚ NAZWA BANIA, ZAŚ W POZOSTAŁYCH REGIONACH KRAJU – DYNIA. POZNAJCIE WŁAŚCIWOŚCI PROZDROWOTNE TEGO WARZYWA!

SKĄD POCHODZI DYNIA?

Ojczyzną dyni jest Ameryka Środkowa, gdzie nadal występuje w stanie dzikim. Do Europy dotarła za sprawą Krzysztofa Kolumba w XV wieku. Początkowo traktowano ją jako egzotyczną ciekawostkę, jednak wkrótce odkryto zalety i już w XVI wieku uprawiano w niemal wszystkich krajach naszego kontynentu. Dziś jest znana i uprawiana na całym świecie, zaś za dyniową stolicę uważa się miasto Motron w stanie Illinois.
W Polsce dynia szybko zdobyła popularność – potrawy z dyni pojawiały się zarówno na stołach królewskich, jak i chłopskich, natomiast największą popularność zdobyły pestki dyni, o których krążyły pogłoski, jakoby wpływały na potencje mężczyzn. Dziś w naszym kraju najczęściej uprawia się odmiany dyni olbrzymiej, piżmowej, zwyczajnej i hokkaido.

DYNIA DYNI NIERÓWNA…

Dynia pochodzi z rodziny roślin dyniowatych, do których zalicza się m.in. arbuzy, melony, kabaczki, cukinie, ogórki i tykwy.
Istnieje aż 45 odmian dyni różniących się wielkością,  kształtem, kolorem i smakiem.
Niektóre z dyń ważą około 10 dkg i mają wielkość niewielkiej piłeczki, ale  są i takie, które osiągają ogromne rozmiary i wagę ponad stu kilogramów. Największa dynia świata ważyła nieco ponad 1190 kg i została wpisana do Księgi Rekordów Guinnessa w 2016 roku.
Choć najbardziej spopularyzowane odmiany dyń są pomarańczowe, to znane są również dynie w kolorze zielonym, szarym czy białym. Niektóre z nich mają gładką, lśniącą powierzchnię, inne pokryte są wypustkami.

DYNIA W KUCHNI – Z POŻYTKIEM DLA ZDROWIA

Choć do najbardziej popularnych dań z użyciem dyni należą ciasto i zupa, to tak naprawdę kuchnie świata wykorzystują je do niezliczonej ilości potraw i łączą w wieloma dodatkami. Ponieważ każda z odmian tego warzywa ma swój niepowtarzalny smak, trudno o jeden uniwersalny przepis na danie z dynią. Warto zatem postudiować przepisy kulinarne, by dowiedzieć się która odmiana najlepiej będzie nam smakować w postaci słodkiego deseru, a która w postaci pikantnego dania głównego…

Do szczególnie cennych dla zdrowia dyń zalicza się te o pomarańczowym miąższu – im bardziej kolor jest intensywny, tym więcej w miąższu witamin A, B1, B2, B6, C, PP, E, D oraz składników mineralnych – fosforu, żelaza, wapnia, potasu i magnezu.
Dynia bogata jest również w białko, dzięki dużej zawartości celulozy pomaga w kuracjach odchudzających i  przyśpiesza przemianę materii. Zawiera także pektyny i kwasy organiczne.
Dynia to naturalne lekarstwo na problemy z układem pokarmowym, pomaga również na zapalenie żołądka, nadkwasotę, owrzodzenie żołądka i dwunastnicy. Zalecana jest także jako środek ogólnie odkwaszający, moczopędny i żółciopędny.
Dynia jest polecanym produktem w żywieniu dzieci oraz ludzi chorych na miażdżycę, nadciśnienie tętnicze, niewydolność nerek, choroby wątroby, otyłość i zaburzenia przemiany materii. Dynie wzmacniają także system immunologiczny.

5 DOBRODZIEJSTW JEDZENIA PESTEK DYNI!

1. ŹRODŁO CYNKU: Pestki dyni są najbardziej przystępnym źródłem cynku, który w takiej postaci jest najlepiej przyswajalny przez organizm człowieka. W ich kilogramie znajdziemy aż 130-202 mg cynku.
Minerał ten jest szczególnie potrzebny mężczyznom – ich zapotrzebowanie na cynk jest czterokrotnie wyższe, niż u kobiet, a niedobór może prowadzić do zaburzenia czynności jąder i chorób gruczołu krokowego: rozrostu i zapalenia.
Cynk odgrywa również bardzo ważną rolę w procesie gojenia się ran, leczenia chorób skóry a także przy chorobach wrzodowych żołądka. Nie do przecenienia są również jego właściwości dla naszej urody – wpływa na kondycje naszych włosów i paznokci.

2. ANTIDOTUM MIAŻDŻYCY: Pestki dyni składają się w 30-40% z oleju, który zawiera bardzo dużo fitosteroli i nienasyconych kwasów tłuszczowych. Mają one swoją znacząca rolę w hamowaniu procesu odkładania się w tkankach złogów cholesterolu i obniżaniu poziomu tzw. „złego” cholesterolu.
3. WSPARCIE UKŁADU MOCZOWEGO: Lekkostrawne białka, mikroelementy, selen, magnez, cynk, miedź i mangan zawarte w pestkach dyni mają zbawienne działanie w leczeniu stanów zapalnych nerek i pęcherza moczowego.
4. PRZECIW PASOŻYTOM: Dzięki dużej zawartości kukurbitacynów nieprzesuszone świeże pestki stosowane są przeciwko robaczycy i tasiemcom. Poleca się je także dzieciom jako całkowicie nieszkodliwe w przeciwieństwie do środków chemicznych.
5. JAKO AFRODYZJAK: Pestki z dyni uznawane są za afrodyzjak dzięki zawartości tokoferoli. Tokoferole to jedne ze związków chemicznych wchodzących w skład witaminy E – zwanej witaminą płodności.

OLEJ Z PESTEK DYNI

Olej z pestek dyni tłoczymy wyłącznie na zimno – dzięki temu zachowuje wszystkie właściwości odżywcze. Powinien być on przechowywany w chłodnym i ciemnym miejscu i nie należy go poddawać obróbce termicznej.  Olej z pestek dyni wykorzystujemy do dań na zimno.
W składzie oleju znajdziemy całą moc dobroczynnych witamin, jak i minerałów i innych składników odżywczych. Tłuszcze zawarte w pestkach dyni zaliczają się do pełnowartościowych tłuszczów roślinnych – niezbędnych do samodzielnego wytwarzania przez organizm witaminy D oraz regulacji licznych procesów hormonalnych oraz na poziomie komórkowy.

Olej z pestek dyni może być stosowany również jako kosmetyk. Wykazuje właściwości nawilżające, natłuszczające i wygładzające, a dzięki dużej zawartości potasu działa oczyszczająco i rozjaśniająco.
Olejek w zasadzie służy każdemu typowi cery, ale szczególnie polecany jest osobom z skóra suchą, łuszczącą się, pękająca i dojrzałą.  Można wykorzystać go również w leczeniu rozstępów – dodając jako składnik olejku, kremu, balsamu czy pilingu.

Źródła

  • Praca zbiorowa, Kultura jedzenia, jedzenie w kulturze. Monografia Naukowa,  ISBN: 978-83-63910-31-0, AT Wydawnictwo, Kraków 2014
  • Paweł Łukasik, Grzegorz Targosz, Dynia, ogórek, kabaczek i sznurek, Wydawnictwo Pascal 2017
  • Dynia. smaki z mojego ogrodu, Wydawnictwo Hortpress 2018

NAJNOWSZE PORADY

Najnowsze filmy


KONTROLUJ CIŚNIENIE TĘTNICZE!
JAK URATOWAĆ LUDZKIE ŻYCIE?
SKOMPLETUJ DOMOWĄ APTECZKĘ!
Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
blog
post
page

Do góry
Skip to content