Eliksir życia, witamina słońca… Co trzeba wiedzieć o witaminie D?

ZARÓWNO DEFICYT JAK I NADMIAR WITAMINY D W ORGANIZMIE JEST BARDZO NIEKORZYSTNY DLA NASZEGO ZDROWIA. CO WARTO WIEDZIEĆ O WITAMINIE D I KIEDY WARTO ZAINTERESOWAĆ SIĘ JEJ SUPLEMENTACJĄ?

Do odkrycia witaminy D doprowadziły badania nad krzywicą, dziecięcą chorobą kośćca, która była szeroko rozpowszechniona w miastach w czasach rewolucji przemysłowej. Jej odkrycie zawdzięczamy amerykańskiemu biochemikowi Elmerowi V. McCollum. Wykrył on w tranie istnienie ważnego czynnika przeciwkrzywiczego, który początkowo uznał za witaminę A. Jednak po usunięciu z oleju tranowego frakcji rzeczywistej witaminy A, ku jego zaskoczeniu olej wciąż zachowywał swoje właściwości lecznicze. Po serii badań dopiero w 1921 roku McCollum zdefiniował tą nową, nieznaną dotąd naukowcom witaminę i nazwał ją witaminą D. Litera „D” wynika z faktu, iż była to czwarta w kolejności nazwana witamina.

CO TO JEST WITAMINA D?

Witamina D nazywana jest często „eliksirem życia” – zalicza się ją do kluczowych substancji, warunkujących zdrowie i prawidłowy rozwój człowieka.

Witamina D występuje w dwóch formach:

•   witamina D2 (ergokalcyferol) występująca w organizmach roślinnych i grzybach,
•   witamina D3 (cholekalcyferol) występującą w organizmach zwierzęcych, która powstaje w wyniku syntezy skórnej pod wpływem promieniowania słonecznego UVB (długość fali 290–315 nm.).

Dla ludzi najważniejszym źródłem witaminy D jest światło słoneczne – powstaje ona w naszych organizmach w wyniku pewnych przekształceń cholesterolu, które następują pod wpływem promieniowania słonecznego. Stąd witamina D jest nazywana również witaminą „słońca”.

FUNKCJE WITAMINY SŁOŃCA

Witamina D pełni w naszym organizmie następujące zadania:

•   utrzymuje właściwe stężenie wapnia we krwi, zwiększając wchłanianie w jelitach wapnia i fosforu i hamując ich nadmierne wydalanie,
•   jest niezbędna do optymalnego formowania układu szkieletowego,
•   wpływa pozytywnie na system nerwowy i pracę układu mięśniowego,
•   wspiera działanie układu odpornościowego,
•   zmniejsza stany zapalne skóry.

GDZIE SZUKAC WITAMINY D?

Podstawowym źródłem witaminy D dla naszych organizmów jest synteza 7-dehydrocholesterolu w skórze pod wpływem promieniowania UVB. Zatem, przebywając w słoneczne dni na świeżym powietrzu możemy w pełni zaspokoić zapotrzebowanie naszego organizmu na witaminę D. Wystarczy zadbać o codzienną ekspozycję na słońcu (15-20 minut między godziną 10 a 15) i ważne by w czasie ekspozycji odsłonić możliwie dużą powierzchnię skóry.
Co jednak robić, gdy nie możemy korzystać z „kąpieli słonecznych”, bo pogoda czy brak czasu nam na to nie pozwalają?
Trzeba zadbać o swoją dietę, główne źródła witaminy D to tłuste ryby, żółtko jaja, masło i pełnotłuste produkty mleczne. Niestety, uzupełnienie niedoborów witaminy D dzięki odpowiedniej diecie nie jest możliwe. Zapotrzebowanie organizmu na witaminę D może być tylko częściowo pokryte z pożywienia.
Tak naprawdę jedynym skutecznym sposobem na podanie witaminy D do organizmu jest suplementacja w dawkach i okresie zleconym przez lekarza.

KIEDY SUPLEMENTOWAĆ?

Suplementacja witaminy D powinna być dopasowana do indywidualnych potrzeb każdej osoby – dawkę należy dostosować wieku, masy ciała, stanu zdrowia, karnacji, pory wykonywania pracy zawodowej, ekspozycji na promieniowanie słoneczne czy spożycia tej witaminy z dietą. W przypadku kobiet znaczenie ma również stan fizjologiczny – ciąża i laktacja.
Dobierając suplementację witaminą D warto kierować się przyjętymi wytycznymi:

Płudowski P., Karczmarewicz E., Chlebna‑Sokół D. i wsp. „Witamina D: rekomendacje dawkowania w populacji osób zdrowych oraz w grupach ryzyka deficytów – wytyczne dla Europy Środkowej 2013 r.” Standardy Medyczne / Pediatria 2013;10

Przed rozpoczęciem suplementacji witaminą D warto skonsultować się z lekarzem, by ustalił preparat i właściwą dawkę witaminy D oraz ocenił, czy pacjent znajduje się w grupie ryzyka.

U zdrowych osób nie ma konieczności kierowania pacjenta na badanie stężenia witaminy D we krwi. Decyzja o skierowaniu pacjenta należy do lekarza i na to badanie kierowane są zazwyczaj osoby z grup ryzyka wysokiego niedoboru witaminy D (np. chorujące na osteoporozę, krzywicę, nadczynność przytarczyc, zespoły zaburzenia wchłaniania, nerki wątrobę i nowotwory).

ZA DUŻO, ZA MAŁO…

Niedobór witaminy D ma ogromny wpływ na pracę naszego układu kostnego i mięśniowego, ale może również obniżać naszą odporność i zwiększać ryzyko zapadalności na wiele chorób, m.in. grypę, gruźlicę, choroby autoimmunologiczne, nowotwory, choroby układu sercowo-naczyniowego, zaburzenia neurodegeneracyjne i choroby psychiczne.

Do najczęstszych objawów niedoboru witaminy D należą:
•   u osób dorosłych: spadek odporności organizmu, ogólne osłabienie i szybkie przemęczanie się, bóle kości i mięśni, bezsenność, nawracające biegunki, choroby przyzębia, nadciśnienie, nadwaga oraz swoiste „bóle skóry”.
•   u dzieci: powolne zrastanie ciemiączka, krzywica żeber i kości, płasko ukształtowana główka, guzy czołowe, powolny wzrost i zaparcia.

Do przedawkowania witaminy D, może dojść podczas stosowania preparatów doustnych w momencie, gdy dostarczymy organizmowi dawkę cztery razy większą od dawki zalecanej. Przedawkowanie witaminy D jest niebezpieczne, ponieważ prowadzi do zatrucia organizmu i sprzyja odkładaniu się wapnia m.in.: w tętnicach, nerkach oraz sercu, co może prowadzić do poważnego zaburzenia pracy serca, układu nerwowego, krwionośnego i wydalniczego. W przypadku kobiet w ciąży przedawkowanie może doprowadzić do deformacji płodu, a także chorób kości u noworodka.

Objawami, które mogą wskazywać na nadmiar witaminy D w organizmie są:
•   złe samopoczucie, otępienie i osłabienie, nadpobudliwość,
•   nudności i wymioty, bóle brzucha, utrata apetytu, zaparcia,
•   nadmierne pragnienie,
•   wzmożone oddawanie moczu,
•   bóle głowy oczu i skóry,
•   powiększona wątroba i śledziona,
•   zaburzenia pracy mózgu i układu nerwowego, drgawki,
•   świąd skóry.

BUDOWANIE ODPORNOŚCI

Niewystarczająca podaż witaminy D może powodować spadek odporności organizmu, przez co często chorujemy na sezonowe infekcje bakteryjne i wirusowe.

Witamina D korzystnie wpływa na układ immunologiczny, którego zadaniem jest zwalczanie infekcji wirusowych i bakteryjnych. Dzieje się tak, ponieważ zwiększa ona produkcję przeciwciał i substancji o charakterze bakteriobójczym i wirusobójczym. Oznacza to, że osoby mające jej odpowiedni poziom witaminy D w organizmie chorują rzadziej niż ci, którzy mają jej braki.

NAJNOWSZE PORADY

Najnowsze filmy


KONTROLUJ CIŚNIENIE TĘTNICZE!
JAK URATOWAĆ LUDZKIE ŻYCIE?
SKOMPLETUJ DOMOWĄ APTECZKĘ!
Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
blog
post
page

Do góry
Skip to content