Samoleczenie – antybiotyki, leki nasenne, IPP i inne

NASZ EKSPERT: Patryk Cyb, magister farmacji


W CIĄGU CAŁEGO SWOJEGO ŻYCIA, WIĘKSZOŚĆ Z NAS BIERZE CAŁE MNÓSTWO LEKÓW. A CO GORSZA, WIELE Z NICH BIERZEMY NA PODSTAWIE SAMODZIELNEJ DECYZJI I WŁASNEGO PLANU DAWKOWANIA… JEST TO PROBLEMEM, BO W TEN SPOSÓB ZAMIAST POMAGAĆ SWOJEMU ZDROWIU – SZKODZIMY. JAK ZATEM SIĘ LECZYĆ, BY NIE DZIAŁAĆ NA SWOJĄ NIEKORZYŚĆ.

O tym, że zjawisko samoleczenia jest problemem w naszym społeczeństwie możemy dowiedzieć się, analizując wyniki Komunikatu z badań CBOS nr 158/2016 „Leki dostępne bez recepty i suplementy diety”. W przypadku grupy takich leków, jak antybiotyki, krople do nosa, leki nasenne i leki IPP niepokojące są zwłaszcza takie zjawiska:  

  • Szacuje się, że leki dostępne bez recepty i suplementy diety stosuje niemal dziewięciu na dziesięciu dorosłych.
  • Ponad jedna czwarta badanych (28%) twierdzi, że zdarzyło im się stosować leki dostępne bez recepty w niewłaściwy sposób.

Niestety, w naszym społeczeństwie popularne jest również zjawisko „pożyczania” leków dostępnych wyłącznie na receptę od bliskich, czy sąsiadki oraz leczenie się lekami, które gromadzimy w domowych apteczkach po zakończonej kuracji. 
My Polacy uwielbiamy się leczyć samodzielnie ale… najczęściej robimy to w niewłaściwy sposób. Pomaganie sobie na własną rękę w bólu czy w chorobie nie jest złe, ale trzeba to robić rozsądnie

 

ANTYBIOTYKI

    • To leki antybakteryjne dostępne wyłącznie na receptę, mogą być stosowane tylko przez pacjenta, któremu terapię nimi zalecił lekarz. Są najskuteczniejsze, jeśli ich ordynację poprzedzi wykonanie antybiogramu, jednak nie zawsze są możliwości i czas, aby go wykonać.
    • Istnieją dwa podstawowe sposoby ich działania: bakteriobójcze, czyli jak sama nazwa wskazuje zabijające bakterie, oraz bakteriostatyczne – hamujące podziały i wzrost bakterii. Zatem antybiotyk nie jest lekiem na wirusy.  
    • Nie wolno samodzielnie przerywać zaleconej przez lekarza antybiotykoterapii: Ustąpienie objawów wcale nie oznacza, że antybiotyk zlikwidował wszystkie bakterie – mogła zostać jeszcze niewielka ilość bakterii i to  tych najbardziej odpornych. Przerwanie leczenia spowoduje, że bakterie znów zaczną się rozmnażać i objawy powrócą. Powrót, tzw. drugi rzut choroby nie będzie już tak prosty do opanowania i prawdopodobnie ten sam antybiotyk nie zadziała – ponieważ przerwanie leczenia wyselekcjonowało najbardziej oporne szczepy patogenu.
    • Częste zażywanie antybiotyków osłabia organizm bo prowadzi do wzrostu oporności bakterii i może sprawić, że nawet duże dawki antybiotyku nie zadziałają.  
    • Bardzo ważną kwestią jest regularne przyjmowanie antybiotyków. 
    • Odstęp między kolejnymi dawkami ustala lekarz  tak, by stężenie antybiotyku w organizmie było stałe i zapobiegało namnażaniu bakterii.  Nieregularne zażywanie antybiotyku powoduje okresowe zmniejszenie jego stężenia, w czasie którego bakterie ponownie się namnażają.
    • Antybiotyki zabijają wszystkie bakteriezarówno te chorobotwórcze, jak i te pożyteczne dla naszego organizmu. Dlatego w antybiotykoterapii konieczne jest uzupełnianie flory przewodu pokarmowego osłoną zawierająca bakterie probiotyczne naturalnie zasiedlająca przewód pokarmowy. 
    • Spożywanie jogurtów i kefirów nie powinno być stosowane jako alternatywa dla preparatów probiotycznych. Nie zawsze przetwory mleczne zawierają odpowiednią ilość i odpowiednie szczepy bakterii, w przeciwieństwie do wyselekcjonowanych i przebadanych probiotyków z apteki.

LEKI PRZECZYSZCZAJĄCE

    • Po środki przeczyszczające mogą sięgnąć wyłącznie osoby, które tylko chwilowo zmagają się z zaparciami. Ale i one powinny uważać, by nie przesadzić z ilością i czasem ich stosowania.  
    • Trzeba pamiętać, że ziołowe leki przeczyszczające to nadal leki (choć produkowane na bazie ziół), dlatego ich działanie również może być niebezpieczne i szkodliwe.  Przeczyszczające leki ziołowe zawierają bardzo silne substancje z grupy tzw. antranoidów – powodują one podrażnienie jelita i jego szybsze skurcze – nie jest to w żadnym wypadku działanie naturalne. 
    • Skutkami ubocznymi przyjmowania leków przeczyszczających są m.in. skurcze i bóle brzucha, biegunka, nudności, wymioty, krew w kale oraz uczucie dyskomfortu, , jak również przekrwienie narządów miednicy mniejszej bardzo niebezpieczne u kobiet ciężarnych.
    • Leki przeczyszczające mogą nas szybko uzależnić, zarówno psychicznie, jak i fizycznie: nasze jelita przyzwyczajone do nienaturalnej stymulacji , po odstawieniu leku rozleniwiają się powodując jeszcze silniejsze zaparcia.  
    • Te leki mogą również doprowadzić do zaburzeń wodno-elektrolitowych organizmu – przyspieszona perystaltyka jelita grubego powoduje, że nie ma czasu na odzyskanie z jelit wody. A razem z wodą organizm traci magnez, wapń i potas, co prowadzi do skurczów mięśni i zaburzeń rytmu serca. 

KROPLE DO NOSA

Krople do nosa są powszechnie stosowane i bardzo łatwo je kupić. Jest ich całe mnóstwo, ale większość z nich zawiera w swoim składzie ksylometazolinę – składnik, który może uzależnić i prowadzić po dłuższym czasie stosowania do: 

    • Przesuszenia śluzówki nosa. 
    • Silnego podrażnienia i opuchlizny co w konsekwencji sprawia, że konieczne jest kolejne podanie dawki kropli . Powstaje mechanizm tzw. “błędnego koła” – krople zatykają nos, zamiast go odtykać.
    • Krwawienia, uszkodzenia przegrody i rany wewnątrz nosa.  

Zatem stosowanie kropli do nosa również może być niebezpieczne i prowadzić do powstania poważniejszych problemów zdrowotnych. Bezpiecznie można je zażywać do 5 dni i dobrze jest je łączyć z preparatami do higieny nosa np. aerozolem z solą morską.

 

LEKI NASENNE

    • Należy pamiętać, że przewlekłe zaburzenia snu nie są chorobą, mają one związek z chorobami somatycznymi lub psychicznymi, a z tych nie wyleczy nawet najlepsza tabletka nasenna.  
    • Leki nasenne możemy stosować wyłącznie, gdy jesteśmy zdrowi a nasze kłopoty z snem wynikają z zmiana strefy czasowej na egzotycznych wakacjachtrudnych warunków zasypiania (np. głośna impreza u sąsiadów) itp.  
    • Leki nasenne, choć przynoszą ulgę, są naprawdę bardzo niebezpieczne! Już po kilku tygodniach stosowania możemy odczuwać efekty silnego uzależnienia, a żeby tego było mało, to mogą one wchodzić w niebezpieczne interakcje z innymi środkami. 
    • Leki nasenne uzależniają również psychicznie – osoba przyzwyczajona do ich zażywania odczuwa lęk przed ostawieniem – boi się, że nie zaśnie bez wieczornej tabletki – dodatkowy stres wzmaga problemy z zasypianiem. 
    • Stosowanie silnych leków nasennych może powodować problemy z koncentracją i pamięcią a także zaburzać koordynację ruchową i motorykę ciała – szczególnie niebezpieczne u osób starszych u których upadek kończy się często poważnym złamaniem ze względu na częstą występująca osteoporozę. 

LEKI IPP

    • Leki IPP to inhibitory pompy protonowej, czyli środki zmniejszające wydzielanie kwasu solnego w żołądku.  
    • Leki IPP są bezpieczne i raczej nie wywołują poważnych skutków ubocznych. Pacjenci tolerują je w większości bardzo dobrze, ale bez konsultacji z lekarzem – można je brać maksymalnie dwa tygodnie, ciągle pamiętając o właściwym dawkowaniu. 
    • Te leki nie zadziałają od razu – ich maksymalny efekt odczuwalny jest dopiero po trzech dniach i tylko wtedy są właściwie przyjmowane. Oznacza to, że nie będą skuteczne jako środki doraźne – zażywane już po wystąpieniu dolegliwości. 
    • Leki IPP są skuteczne tylko jeśli zadziałają zanim kwas żołądkowy zacznie się wydzielać – a więc trzeba je zażyć na pół godziny przed pierwszym posiłkiem.  
    • Dłuższe przyjmowanie tych leków i przekroczenie dziennej dawki może skutkować wieloma dolegliwościami : bólem brzucha, zaburzeniami pracy przewodu pokarmowego, rozwojem patologicznych bakterii w układzie pokarmowym, a także zwiększonym ryzykiem ataku kamicy nerkowej u osób, które na nią cierpią. 
    • Leki IPP zmieniają pH w żołądku, co może wpływać niekorzystnie na wchłanianie innych leków, potrzebujących kwaśnego środowiska, aby się wchłonąć.   
    • Przy używaniu leków IPP wskazana jest suplementacja witaminami i probiotykami. 

WARTO PAMIĘTAĆ!

Przyjmując leki warto pamiętać, że każdy lek niewłaściwie stosowany może zagrażać życiu lub zdrowiu. Dlatego: 

    • Leków na receptę absolutnie nie wolno ich zażywać bez wskazań lekarza i absolutnie należy przestrzegać zaleconego dawkowania i czasu terapii.  
    • Leki stosowane zbyt krótko mogą nie doleczyć choroby i spowodować jej nawrót. Leki stosowane za długo spowodują wystąpienie działań niepożądanych. 
    • Przed użyciem każdego leku należy zapoznać dołączoną do niego ulotką, , bądź skonsultować  się z lekarzem lub farmaceutą 

NAJNOWSZE PORADY

Najnowsze filmy


KONTROLUJ CIŚNIENIE TĘTNICZE!
JAK URATOWAĆ LUDZKIE ŻYCIE?
SKOMPLETUJ DOMOWĄ APTECZKĘ!
Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
blog
post
page

Do góry
Skip to content