ROLA WITAMINY K


NASZ EKSPERT:
Joanna Chrobak, mgr farmacji


WITAMINA K PEŁNI WIELE FUNKCJI W ORGANIZMIE CZŁOWIEKA, BIORĄC UDZIAŁ M.IN. W PROCESIE KRZEPNIĘCIA KRWI ORAZ WPŁYWAJĄC NA METABOLIZM KOŚCI. ZNAJDZIEMY JĄ W WIELU PRODUKTACH, ZARÓWNO POCHODZENIA ROŚLINNEGO, JAK I ZWIERZĘCEGO. KIEDY ZATEM POTRZEBNA JEST SUPLEMENTACJA WITAMINY K? NA CO POWINNI ZWRÓCIĆ UWAGĘ PACJENCI, ZAŻYWAJĄCY LEKI PRZECIWZAKRZEPOWE?

CHARAKTERYSTYKA WITAMINY K

Mianem witaminy K określamy grupę związków o zbliżonej strukturze, charakteryzujących się rozpuszczalnością w tłuszczach. Najważniejszą rolę w organizmie odgrywa:

  • filochinon, czyli witamina K1
  • menachinony, czyli witamina K2, w szczególności odmiany MK-4 i MK-7

Obecnie wiemy, że bakterie wchodzące w skład mikroflory jelitowej są zdolne do syntezy większości menachinonów, jednak jest ona niewystarczająca, by pokryć dzienne zapotrzebowanie, między innymi ze względu na ograniczoną dostępność biologiczną.

FUNKCJE WITAMINY K

Witamina K jest niezbędna dla prawidłowego funkcjonowania układu krzepnięcia. Jej obecność umożliwia aktywację wielu istotnych w tym procesie białek, m.in. protrombiny, czynnika VII, IX oraz X. Niedobór witaminy K i wynikająca z niego skaza krwotoczna szczególnie zagraża noworodkom, dlatego wytyczne zalecają rutynowe podanie 1 mg witaminy K1 domięśniowo do 6h od narodzin.
Szczególną grupę stanowią pacjenci zażywający leki przeciwzakrzepowe z grupy antagonistów witaminy K, takie jak acenokumarol czy warfaryna. W ich przypadku zaleca się utrzymywanie spożycia produktów bogatych w witaminę K na stałym poziomie oraz regularną kontrolę INR.
Witamina K wpływa także na metabolizm kostny. Jej obecność stymuluje proces namnażania komórek kościotwórczych – osteoblastów, a także hamuje dojrzewanie komórek kościogubnych – osteoklastów. Ponadto uczestniczy w aktywacji ważnych białek wchodzących w skład tkanki kostnej, m.in. osteokalcyny, dzięki której zachodzi prawidłowa mineralizacja kości.
Kolejną ważną funkcją witaminy K jest korzystny wpływ na kondycję naczyń krwionośnych, poprzez hamowanie procesu wapnienia tętnic. Poprawia to ich elastyczność i zmniejsza ryzyko choroby niedokrwiennej serca.

OBJAWY NIEDOBORU WITAMINY K

Niedobory witaminy K u osób dorosłych są rzadkim zjawiskiem, ze względu na jej powszechne występowanie w żywności. W grupie ryzyka znajdują się przede wszystkim osoby starsze oraz cierpiące z powodu przewlekłych chorób jelit.

Objawy niedoboru witaminy K obejmują:

  • krwotoki, np. z nosa
  • nasilenie krwawienia w czasie miesiączki
  • występowanie siniaków i wybroczyn
  • osłabienie naczyń i rozwój chorób układu krążenia

Ponadto, wskutek zmniejszonej mineralizacji, dochodzi do osłabienia struktury kości, co zwiększa ryzyko osteoporozy i złamań, wyjątkowo niebezpiecznych dla seniorów.

PRZEDAWKOWANIE WITAMINY K

Przedawkowanie witaminy K zdarza się bardzo rzadko. Istnieją doniesienia dotyczące rozwoju niedokrwistości, pogorszenia pracy wątroby i uderzeń gorąca wskutek przyjmowania nadmiernie wysokich dawek w ramach dodatkowej suplementacji.

W JAKICH PRODUKTACH ZNAJDZIEMY WITAMINĘ K?

Duże ilości witaminy K1 występują w zielonych warzywach liściastych, takich jak sałata, kapusta włoska, jarmuż, szpinak czy natka pietruszki. Bogatym źródłem witaminy K2 są z kolei produkty pochodzenia zwierzęcego – mięso, wątroba, jaja i sery, a także fermentowane przetwory roślinne.

SUPLEMENTACJA WITAMINY K

Według wytycznych wystarczające spożycie witaminy K wynosi:

  • 65µg w przypadku mężczyzn
  • 55µg w przypadku kobiet, także w okresie ciąży i laktacji.

U większości osób zapotrzebowanie na witaminę K pokrywa odpowiednio zbilansowana dieta. W określonych grupach ryzyka, lekarz zalecić może dodatkową suplementację. Witamina K w większości preparatów występuje w dawce 75ug, także w połączeniu z witaminą D3.

Bibliografia:

  • Pałasiewicz W., Tuszyński K., “Witaminy i składniki mineralne”, Wyd. Farmaceutyczne, Kraków 2021, s. 51-52
  • Jarosz M., Rychlik E., Stoś K., Charzewska J., Normy żywienia dla populacji Polski i ich zastosowanie, Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego – Państwowy Zakład Higieny 2020, s. 200-204

NAJNOWSZE PORADY

Najnowsze filmy


KONTROLUJ CIŚNIENIE TĘTNICZE!
JAK URATOWAĆ LUDZKIE ŻYCIE?
SKOMPLETUJ DOMOWĄ APTECZKĘ!
Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
blog
post
page

Do góry
Skip to content