Uważaj na wirus opryszczki!

NASZ EKSPERT: dr n. farm. Paulina Mączka.


SZACUJE SIĘ, ŻE NOSICIELAMI WIRUSA OPRYSZCZKI MOŻE  BYĆ NAWET 90 PROCENT ŚWIATOWEJ POPULACJI. DLA WIĘKSZOŚCI Z NAS WIRUS OPRYSZCZKI NIE JEST SZCZEGÓLNIE NIEBEZPIECZNY, JEDNAK ZAKAŻENIE MOŻE NIEŚĆ ZA SOBĄ WIELE KOMPLIKACJI… CO WARTO WIEDZIEĆ O WIRUSACH HSV?

CO TO SĄ WIRUSY?

Wirusy to mikroorganizmy zbudowane tylko z jednego rodzaju kwasów nukleinowych tj. RNA lub DNA, które pełnią funkcję nośnika informacji genetycznej niezbędnej do odtwarzania potomnych cząstek wirusa i enzymów.
Wirusy są typowymi pasożytami wewnątrzkomórkowymi, wchodzącymi w silny związek z atakowanymi przez nie komórkami.
Wirusy nie mają własnego aparatu enzymatycznego zdolnego do wytwarzania związków wysokoenergetycznych i własnej przemiany materii. Nie mając własnych procesów metabolicznych i nie syntetyzując białka, korzystają z mechanizmów metabolicznych gospodarza. W skład wirusów wchodzą, oprócz jednej lub dwóch nici RNA bądź DNA, otoczka białkowa i otoczka lipoproteinowa. Te białkowe struktury odgrywają istotną rolę w procesach immunologicznych i są odpowiedzialne za chorobotwórczość.

OPRYSZCZKA – POZNAJMY SIĘ BLIŻEJ…

Wirus opryszczki pospolitej, znany również jako HSV jest wirusem DNA i występuje w dwóch odmianach:

•     HSV-1: powoduje opryszczkę jamy ustnej i jest  najczęściej związany z występowaniem zakażenia okolic twarzy
•     HSV-2: powoduje opryszczkę narządów płciowych

Do wystąpienia zakażenia wirusem opryszczki pospolitej (HSV) wymagany jest bliski kontakt osoby podatnej z osobą aktywnie wydalającą wirusa lub z płynami ustrojowymi zawierającymi wirusa. HSV następnie atakuje i replikuje się w neuronach, a także w komórkach naskórka i skóry właściwej. Wiriony przemieszczają się z początkowego miejsca infekcji na skórze lub błonie śluzowej do czuciowego zwoju korzenia grzbietowego, gdzie następuje utajenie. Aktywacja wirusa może nastąpić w okresach stresu, przemęczenia organizmu, w trakcie przeziębienia, obniżenia odporności, w trakcie menstruacji lub może być tez wynikiem ekspozycji na promieniowanie UV.
HSV-1 rozprzestrzenia się zazwyczaj poprzez bezpośredni kontakt z zanieczyszczoną śliną lub innymi zakażonymi wydzielinami ustrojowymi, w przeciwieństwie do HSV-2-który rozprzestrzenia się głównie poprzez kontakt seksualny.

PRZEBIEG I OBJAWY ZAKAŻENIA WIRUSEM OPRYSZCZKI

Zakażenie HSV często przebiega bezobjawowo. Kiedy objawy się pojawią, występuje szeroki zakres przypadków: w tym opryszczka ustno-wargowa, wyprysk opryszczkowy, zakażenie oczu, opryszczka noworodków oraz opryszczkowe zapalenie mózgu.
Objawy infekcji jamy ustnej i wargowej pojawiają się od trzech dni do jednego tygodnia po ekspozycji na wirus. Pacjenci często sygnalizują objawy obejmujące złe samopoczucie, gorączkę, miejscowy ból, tkliwość, pieczenie lub mrowienie. Pierwotne zmiany HSV-1 występują zwykle na ustach i wargach. Obserwuje się najczęściej liczne pęcherzyki na rumieniowo zmienionej podstawie śluzówki. Zmiany pęcherzykowate mogą następnie przekształcić się w krosty, nadżerki i owrzodzenia [1].
Wyprysk opryszczkowy objawia się rozległym rozprzestrzenianiem się zakażenia HSV w przypadku upośledzonej bariery skórnej np. przy atopowym zapaleniu skóry. U pacjentów obserwuje się liczne nadżerki o średnicy od 2 do 3 mm ze strupami krwotocznymi i wydzieliną surowiczą.

Infekcja HSV-1 może również wystąpić na palcach lub około paznokciowo, powodując pęcherzykowe zmiany opryszczkowe. Zmiany mają postać głębokich pęcherzy, które mogą wtórnie erozować. Wśród objawów fizjologicznych dochodzi do powiększenia węzłów chłonnych w połączeniu z prążkowaniem limfatycznym, naśladującym bakteryjne zapalenie tkanki łącznej.
Zakażenie wirusem opryszczki dzieci i dorosłych może także dotyczyć narządu wzroku. Zakażenie opryszczkowe oka objawia się zapaleniem rogówki i spojówek, które może być jednostronne lub obustronne. Może wystąpić łzawienie powiek, obrzęk, światłowstręt oraz obrzęk spojówki.

Noworodkowy wirus opryszczki pojawia się od 5 do 14 dnia życia i lokalizacja zmian zapalnych obejmuje skórę głowy i tułów. Może objawiać się rozsianymi zmianami skórnymi oraz zajęciem błony śluzowej jamy ustnej i oczu. Zajęcie ośrodkowego układu nerwowego (OUN) może objawiać się zapaleniem mózgu z letargiem, drażliwością i drgawkami [3].
U dzieci objawowe zakażenia jamy ustno-wargowej HSV-1 często mają postać zapalenia dziąseł i jamy ustnej, które prowadzi do bólu, cuchnącego oddechu i dysfagii. U dorosłych może objawiać się zapaleniem gardła i zespołem podobnym do mononukleozy [2].

OPRYSZCZKOWE ZAPALENIE MÓZGU

Jest ono ciężkim, zazwyczaj śmiertelnym zakażeniem wywołanym przez HSV-1.Wpływa przede wszystkim na płat skroniowy mózgu, prowadząc do neurologicznych deficytów związanych z zaburzeniem mowy i słuchu. Zapalenie mózgu wywołane wirusem HSV wiąże się z wysoką śmiertelnością. Około 70% nieleczonych przypadków kończy się śmiercią[4].

JAK LECZYC OPRYSZCZKĘ?

Lekiem najczęściej stosowanym w leczeniu opryszczki jest acyklowir.
W leczeniu opryszczki acyklowir stosowany jest doustnie na ogół w dawce 200 mg 5 razy dziennie lub 400 mg 3 razy dziennie przez 5–10 dni lub w ciężkich przypadkach 5 mg/kg dożylnie co 8 godzin przez 5–7 dni. Coraz cześciej jako dodatek do terapii doustnej stosuje się preparaty miejscowe zawierające acyklowir- w postaci maści, żeli i kremów. Na podstawie przeprowadzonych badań można stwierdzić, że miejscowa aplikacja 5% kremu z acyklowirem skraca czas trwania choroby o 2 dni [5].
W leczeniu miejscowym warto zastosować także leki wysuszające, odkażające i ściągające. Dobrze sprawdzają się preparaty zawierające w swoim składzie cynk bądź tlenek cynku. Jako działanie profilaktyczne warto także sięgać po preparaty kosmetyczne z wysokim filtrem przeciwsłonecznym.
Leczenie powierzchownego ostrego opryszczkowego zapalenia rogówki, spowodowanego zakażeniem wirusami Herpes simplex polega na podawaniu gancyklowiru w kroplach ocznych. 1 kropla należy wprowadzić do dolnego worka spojówkowego pięć razy na dobę w odstępach około 4-godzinnych, z przerwą nocną. Leczenie należy kontynuować przez co najmniej 3 dni po wygojeniu zmian.

 


Piśmiennictwo:

  1. Wei EY, Coghlin DT. Beyond Folliculitis: Recognizing Herpes Gladiatorum in Adolescent Athletes.J Pediatr.2017;21(3):283.
  2. Darji K, Frisch S, Adjei Boakye E, Siegfried E. Characterization of children with recurrent eczema herpeticum and response to treatment with interferon-gamma.Pediatr Dermatol.2017 ;34(6):686-689.
  3. Kolawole OM, Amuda OO, Nzurumike C, Suleiman MM, Ikhevha Ogah J. Seroprevalence and Co-Infection of Human Immunodeficiency Virus (HIV) and Herpes Simplex Virus (HSV) Among Pregnant Women in Lokoja, North-Central Nigeria.Iran Red Crescent Med J.2016;18(10):254-265.
  4. WhitleyR.Herpes simplex virus infections of centre nervous system. Continuum (Minneap Minn) 2015; 21(6): 1704-1713.
  5. Cernik C, Gallina K, Brodell RT. The treatment of herpes simplex infections: an evidence-based review. Arch Intern Med. 2008; 168(11): 1137–1144.

NAJNOWSZE PORADY

Najnowsze filmy


KONTROLUJ CIŚNIENIE TĘTNICZE!
JAK URATOWAĆ LUDZKIE ŻYCIE?
SKOMPLETUJ DOMOWĄ APTECZKĘ!
Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
blog
post
page

Do góry
Skip to content