Leksykon WITAMIN


WITAMINY SĄ NIEZBĘDNE DLA PRAWIDŁOWEGO FUNKCJONOWANIA NASZEGO ORGANIZMU. ICH NIEDOBÓR, ZWANY AWITAMINOZĄ, MOŻE PROWADZIĆ DO WIELU GROŹNYCH CHORÓB I ZABURZEŃ W FUNKCJONOWANIU ORGANIZMU. SPRAWDŹ JAKIE DZIAŁANIE MAJĄ POSZCZEGÓLNE WITAMINY, JAKIE SĄ KONSEKWENCJE ICH NIEDOBORU ORAZ CO GROZI W PRZYPADKU PRZEDAWKOWANIA.

WITAMINA A

ŹRÓDŁA: tran rybi, jajka, wątroba, masło, mleko

DZIAŁANIE: Jest niezbędna do wzrostu całego organizmu, wzrostu i różnicowania się komórek nabłonkowych, rozwoju embrionalnego oraz funkcji widzenia. W wyniku wywołania uszczelniania nabłonków i stymulacji wytwarzania śluzu, witamina A zapobiega wniknięciu drobnoustrojów do organizmu. W skórze wzmaga rogowacenie.

NIEDOBÓR: Objawia się upośledzeniem funkcji widzenia, suchością błon śluzowych, niedokrwistością i tworzeniem się łusek oraz zmarszczek skóry.

PRZEDAWKOWANIE: Powoduje (zwłaszcza u dzieci) utratę apetytu, wypadanie włosów, swędzenie skóry, pękanie naskórka w kącikach ust oraz opóźnienie wzrostu.

GRUPA WITAMIN B

ŹRÓDŁA: drożdże, orzechy, nerki, kiełki zbóż, nasiona strączkowe, warzywa liściaste

DZIAŁANIE: Odpowiedzialne są za prawidłowe działanie układu nerwowego (przewodzenie bodźców) oraz prawidłowy jego rozwój. Biorą udział w procesach widzenia, krzepnięcia, przemianach aminokwasów, węglowodanów, syntezie przeciwciał.

NIEDOBÓR: Niedobory poszczególnych witamin mogą powodować, m.in.: Witamina B1 (tiamina): porażenie nerwów obwodowych, zapalenie wielonerwowe, migreny; Witamina B2 (ryboflawina): zajady, łamliwe paznokcie, problemy z ostrością wzroku, niedokrwistość; Witamina B3 (PP, niacyna): krwawienie z dziąseł, kurcze naczyniowe kończyn, wzrost poziomu cukru we krwi, skurcz oskrzeli i astma; Witamina B5 (kwas pantotenowy): bóle kończyn – zwłaszcza bolesność pięt, uczucie pieczenia stóp, kurcze i drżenie mięśni, zaburzenia snu; Witamina B6 (pirydoksyna): stany zapalne skóry, zanik mięśni, drętwienie rąk, depresja, nerwowość, mdłości, niedokrwistość, łuszcząca się skóra; Witamina B7 (biotyna): choroby skóry, białaczka, nadczynność tarczycy; Witamina B9 (kwas foliowy): niedokrwistość, egzemy, brak apetytu. Witamina B12 (kobalamina): miażdżyca wieńcowa, nadwrażliwość na ciepło i zimno, cukrzyca, zaparcia.

PRZEDAWKOWANIE: Uważa się, że witaminy z grupy B trudno przedawkować. Wśród objawów przedawkowania wskazuje się: osłabienie, obrzęki, poty, nudności, zmęczenie, duszność, obrzęk krtani, bóle głowy. Jak zawsze istnieje zasada, że jeśli chorujesz przewlekle, powinieneś każdorazowo skonsultować z lekarzem zamiar suplementacji, gdyż istnieją przeciwwskazania (np. przyjmowanie witaminy PP nie służy osobom z cukrzycą, jaskrą, chorobą wrzodową i schorzeniami wątroby, zaś witamina B12 i kwas foliowy nie są wskazane u leczonych onkologicznie, gdyż mogą przyspieszyć rozwój nowotworu).

WITAMINA C

ŹRÓDŁA: porzeczki, poziomki, maliny, owoce cytrusowe, papryka, brokuły, ziemniaki, pomidory

DZIAŁANIE: Uszczelnia ściany naczyń krwionośnych, ułatwia wchłanianie żelaza, bierze udział w procesie krzepnięcia krwi, a co najważniejsze – stymuluje procesy immunologiczne swoim działaniem przeciwutleniającym.

NIEDOBÓR: Manifestuje się on zmęczeniem, brakiem łaknienia, osłabieniem mięśni, krwawieniami, rozluźnieniem i wypadaniem zębów oraz zwiększoną skłonnością do zapadania na choroby zakaźne.

PRZEDAWKOWANIE: U osób szczególnie wrażliwych może prowadzić do krystalizacji szczawianów i moczanów w nerkach. Bardzo duże dawki 2000-3000 mg/dzień mogą także wywoływać zaburzenia w przewodzie pokarmowym. Obliczono jednak, że bezpieczna dawka wynosi 1000 mg/dzień i może być przyjmowana przez dłuższy czas.

WITAMINA D

ŹRÓDŁO: olej z wątrób ryb

DZIAŁANIE: Odpowiedzialna jest głównie za metabolizm wapnia.

NIEDOBÓR: U niemowląt i dzieci prowadzi do krzywicy, a występujący przy tym niedobór wapnia do miękkości kości i deformacji układu kostnego.

PRZEDAWKOWANIE: Początkowo występują objawy mało swoiste, jak: brak apetytu, wymioty, zaparcia, słabe przyrosty masy ciała, wzmożone pragnienie i wzmożone oddawanie moczu, zaburzenia neurologiczne (np. obniżone napięcie mięśniowe, wygórowane odruchy głębokie). W bardziej zaawansowanych przypadkach może pojawić się kamica układu moczowego, nawet wapnica nerek oraz ogólna demineralizacja kośćca.

WITAMINA E

ŹRÓDŁO: kiełki zbóż, orzechy i oleje roślinne

DZIAŁANIE: Bierze udział w przemianach oksydacyjnych, odpowiada za aktywność różnych enzymów, chroni erytrocyty przed rozpadem.

NIEDOBÓR: Powoduje osłabienie mięśni, przyspieszony rozpad erytrocytów, zaburzenia układu nerwowego, tzw. neuropatie (u dzieci występujące dużo częściej niż u dorosłych).

PRZEDAWKOWANIE: Zaburzenia czynności przewodu pokarmowego, uczucie zmęczenia i osłabienia. Na szczęście przedawkowanie tej witaminy zdarza się bardzo rzadko, gdyż normalnie 60% dawki dziennej wydalane jest wraz z kałem.

WITAMINA K

ŹRÓDŁO: warzywa (np. brukselka, sałata), jaja, mleko

DZIAŁANIE: Bierze udział w syntezie i przemianach czynników krzepnięcia krwi.

NIEDOBÓR: Objawami jej niedoboru mogą być krwawienia. Szczególnie niebezpieczne u noworodków są krwawienia do mózgu, jeśli matka nie przyjmowała dostatecznych ilości tej witaminy. Dlatego tak ważne jest jej podawanie naszym pociechom w formie kropelek w pierwszych tygodniach życia, zgodnie z zaleceniem lekarza.

PRZEDAWKOWANIE: Może spowodować anemię hemolityczną, żółtaczkę, depresję, uszkodzenie wątroby i mózgu.

NAJNOWSZE PORADY

Najnowsze filmy


KONTROLUJ CIŚNIENIE TĘTNICZE!
JAK URATOWAĆ LUDZKIE ŻYCIE?
SKOMPLETUJ DOMOWĄ APTECZKĘ!
Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
blog
post
page

Do góry
Skip to content