CO TRZEBA WIEDZIEĆ O WITAMINIE B12?


NASZ EKSPERT:
Joanna Chrobak, mgr farmacji


WITAMINA B12, INACZEJ KOBALAMINA, PEŁNI SZEREG WAŻNYCH FUNKCJI W ORGANIZMIE CZŁOWIEKA. JEJ NIEDOBÓR PROWADZI DO GROŹNYCH POWIKŁAŃ, M.IN. ANEMII LUB ZABURZEŃ NEUROLOGICZNYCH. JAK ZADBAĆ O PRAWIDŁOWY POZIOM WITAMINY B12? KIEDY WARTO ROZWAŻYĆ JEJ SUPLEMENTACJĘ?

CHARAKTERYSTYKA WITAMINY B12

Mianem witaminy B12 określamy grupę związków rozpuszczalnych w wodzie, zawierających w swojej strukturze pierścień korynowy, z centralnie położonym jonem kobaltu. W praktyce, aktywność biologiczną w organizmie wykazują dwa z nich: metylokobalamina oraz 5-deoksyadenozylokobalamina.
Ze względu na dużą trwałość, w lekach i suplementach diety najczęściej wykorzystuje się cyjanokobalaminę – syntetyczną formę witaminy B12, która ulega przekształceniu do formy aktywnej na drodze enzymatycznej.

ROLA WITAMINY B12 W ORGANIZMIE CZŁOWIEKA

Liczne badania nad witaminą B12 udowodniły jej znaczącą rolę w prawidłowym funkcjonowaniu całego organizmu. Obecnie wiemy, że:

  • bierze udział w procesie krwiotwórczym i produkcji czerwonych krwinek
  • wspiera funkcje układu nerwowego, uczestnicząc w wytwarzaniu osłonek mielinowych i produkcji neuroprzekaźników
  • uczestniczy w przemianach kwasu foliowego do formy aktywnej
  • obniża poziom homocysteiny, której nadmiar związany jest z chorobami układu krążenia
  • jest niezbędna dla przemian tłuszczów, białek i węglowodanów
  • odgrywa ważną rolę w syntezie DNA i RNA

Ponadto, odpowiedni poziom witaminy B12 u kobiety ciężarnej jest niezwykle istotny dla prawidłowego rozwoju układu nerwowego płodu.

SKUTKI NIEDOBORU WITAMINY B12

Rezerwy witaminy B12 gromadzone są w wątrobie i mogą wystarczyć nawet na kilka lat. Dopiero po tym czasie, pojawiają się pierwsze objawy niedoboru. Do grup, które powinny regularnie kontrolować poziom witaminy B12 w organizmie zaliczamy:

  • wegetarian i wegan
  • osoby starsze
  • pacjentów stosujących leki z grupy IPP, metforminę, doustną antykoncepcję hormonalną
  • pacjentów z zaburzeniami wchłaniania
  • pacjentów po resekcji żołądka

Do powikłań związanych z niedoborem witaminy B12 zaliczamy rozwój anemii megaloblastycznej i towarzyszące jej objawy – zmęczenie, zaburzenia koncentracji czy uciążliwe bóle głowy. Wzrasta również ryzyko chorób krążenia, w związku z podwyższeniem poziomu homocysteiny.
Niedobory witaminy B12 upośledzają funkcje ośrodkowego i obwodowego układu nerwowego. Pacjenci doświadczać mogą różnego rodzaju neuropatii, objawiających się bólem, mrowieniem oraz drętwieniem kończyn. Zaburzona produkcja neuroprzekaźników sprzyja rozwojowi demencji, depresji, a także niepokoju psychoruchowego.
Obniżenie poziomu witaminy B12 jest także niebezpieczne dla kobiet ciężarnych, ze względu na wzrost ryzyka wad u płodu, a nawet poronienia.

CZY WITAMINĘ B12 MOŻNA PRZEDAWKOWAĆ?

Witamina B12 jest dobrze tolerowana przez organizm, zaś jej ewentualny nadmiar jest wydalany z organizmu. Mimo to, stosowanie wyższych dawek warto skonsultować z lekarzem i poprzedzić odpowiednimi badaniami.

NATURALNE ŹRÓDŁA WITAMINY B12

Witamina B12 występuje przede wszystkim w żywności pochodzenia zwierzęcego. Do jej najbogatszych źródeł należy mięso, podroby, jaja, ryby, mleko oraz długo dojrzewające sery. Witamina B12 może także wchodzić w skład produktów fortyfikowanych, np. płatków zbożowych.

ZASADY SUPLEMENTACJI WITAMINY B12

Dzienne zalecane spożycie witaminy B12 wynosi:

  • 2,4ug zarówno dla kobiet, jak i mężczyzn
  • 2,6ug w trakcie ciąży
  • 2,8ug w okresie laktacji

W przypadku diety pozbawionej produktów pochodzenia zwierzęcego oraz w poszczególnych grupach ryzyka, warto rozważyć jej dodatkową suplementację.
Witamina B12 wchodzi w skład wielu suplementów diety dostępnych w aptekach. Warto uświadomić sobie, że jej przyswajalność wynosi zaledwie 1-2%, zatem chcąc uzupełnić ewentualne braki w diecie, kluczowa jest dawka preparatu. Przyjmuje się, że optymalna zawartość witaminy B12 to minimum 100mcg.

Bibliografia:

  • Pałasiewicz W., Tuszyński K., “Witaminy i składniki mineralne”, Wyd. Farmaceutyczne, Kraków 2021, s. 57-60
  • Zabrocka J., Wojszel Z., “Niedobór witaminy B12 w wieku podeszłym – przyczyny, następstwa, podejście terapeutyczne”, Geriatria 2013, 7(1), s. 24-32

NAJNOWSZE PORADY

Najnowsze filmy


KONTROLUJ CIŚNIENIE TĘTNICZE!
JAK URATOWAĆ LUDZKIE ŻYCIE?
SKOMPLETUJ DOMOWĄ APTECZKĘ!
Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
blog
post
page

Do góry
Skip to content